زیلوش آخرین اخبار تکنولوژی 
شرکت چینی Unitree که یکی از مطرحترین سازندگان رباتهای انساننما در جهان به شمار میرود، معتقد است صنعت رباتیک در آستانه یک جهش مهم قرار دارد؛ جهشی که میتواند به رباتها اجازه دهد بدون آموزش تخصصی و تنها با دستور صوتی یا متنی، بخش بزرگی از کارهای روزمره را انجام دهند.
وانگ شینگشینگ، بنیانگذار و مدیرعامل یونیتری، روز پنجشنبه در جریان کنفرانس جهانی ربات در پکن گفت صنعت رباتیک به نقطهای نزدیک میشود که میتوان آن را «لحظه ChatGPT» برای هوش مصنوعی تجسمیافته دانست. منظور او دورهای است که توانایی نرمافزاری رباتها به اندازهای رشد کند که استفاده گسترده از آنها دیگر یک ایده آزمایشگاهی نباشد.
اظهارات وانگ در شرایطی مطرح شده که Unitree تنها یک روز پیش از آن، ورود بسیار پرسروصدای خود به بورس شانگهای را تجربه کرده بود. سهام این شرکت در نخستین روز معاملات نزدیک به شش برابر شد، اما روز پنجشنبه حدود ۱۱ درصد افت کرد؛ اتفاقی که نشان میدهد هیجان سرمایهگذاران درباره آینده رباتهای انساننما فعلاً بسیار بالاست، حتی اگر فناوری هنوز فاصله محسوسی با وعدههای مطرحشده داشته باشد.
«لحظه ChatGPT» برای رباتها دقیقاً چه معنایی دارد؟
ChatGPT در اواخر سال ۲۰۲۲ نشان داد یک مدل هوش مصنوعی میتواند در مقیاس گسترده با انسان تعامل کند و طیف متنوعی از درخواستها را بدون آموزش اختصاصی برای هر کار پاسخ دهد. همین اتفاق موج جدید سرمایهگذاری و توسعه در صنعت هوش مصنوعی را به راه انداخت.
در رباتیک هنوز چنین نقطه عطفی اتفاق نیفتاده است. مشکل اصلی اینجاست که یک ربات برای انجام کار در دنیای واقعی فقط به توانایی پردازش زبان نیاز ندارد. باید محیط را ببیند، اشیا را تشخیص دهد، فاصلهها را درک کند، تعادل خود را حفظ کند و بر اساس تغییرات لحظهای محیط تصمیم بگیرد.
وانگ معتقد است این فاصله ممکن است در سالهای پیش رو کمتر شود. او امیدوار است روزی یک ربات بتواند وارد خانهای کاملاً ناآشنا شود و تنها با دریافت دستور صوتی یا متنی، حدود ۸۰ درصد کارهای آن محیط را با موفقیت انجام دهد.
اگر چنین سطحی از قابلیت واقعاً محقق شود، مدل استفاده از رباتهای خانگی میتواند تغییر کند. کاربر دیگر لازم نیست برای هر وظیفه، ربات را از قبل برنامهریزی یا برای انجام آن کار آموزش دهد؛ کافی است همانطور که با یک دستیار انسانی صحبت میکند، درخواستش را بیان کند.
نرمافزار هنوز بزرگترین مانع رباتهای انساننماست
با وجود خوشبینی وانگ، مدیرعامل Unitree تصویری کاملاً محتاطانه از وضعیت فعلی صنعت ارائه کرده است. به گفته او، در یک سناریوی خوشبینانه ممکن است جهش بزرگ بعدی در نرمافزار رباتها طی دو تا سه سال آینده اتفاق بیفتد. اگر روند توسعه مطابق انتظار پیش نرود، رسیدن به چنین نقطهای میتواند پنج تا ۱۰ سال طول بکشد.
این فاصله زمانی نکته مهمی است. رباتهای امروزی از نظر سختافزار پیشرفت زیادی کردهاند و نمونههایی که در نمایشگاهها میبینیم میتوانند راه بروند، بدوند، برقصند، اجسام را جابهجا کنند و حتی حرکات پیچیدهای را اجرا کنند. اما تبدیل این تواناییها به عملکرد قابل اتکا در محیطهای واقعی، داستان متفاوتی است.
جورج استیلر، مدیر بخش اتوماسیون شرکت مشاوره Stieler، درباره اظهارات وانگ میگوید او برخلاف فضای هیجانی پیرامون کنفرانس جهانی ربات و عرضه اولیه Unitree، دیدگاه نسبتاً محتاطانهای درباره قابلیتهای فعلی رباتها دارد.
به نظر میرسد همین شکاف میان نمایشهای چشمگیر و کاربرد واقعی، یکی از مهمترین چالشهای پیش روی صنعت باشد. انجام یک حرکت از پیش تمرینشده روی صحنه با مدیریت یک خانه شلوغ و غیرقابل پیشبینی، دو مسئله کاملاً متفاوت هستند.
Unitree روی World Modelها سرمایهگذاری میکند
یونیتری در حال حاضر بخش قابل توجهی از سرمایه و نیروی انسانی خود را روی توسعه World Modelها یا مدلهای جهان متمرکز کرده است؛ فناوریهایی که قرار است به سیستمهای هوش مصنوعی کمک کنند محیط فیزیکی، رفتار اشیا و پیامد اقدامات مختلف را بهتر درک کنند.
این حوزه برای آینده رباتیک اهمیت زیادی دارد. یک مدل زبانی میتواند پاسخ یک سؤال را تولید کند، اما ربات باید قبل از برداشتن یک لیوان بداند لیوان کجاست، چقدر باید به آن نزدیک شود، با چه نیرویی آن را بگیرد و اگر کسی همزمان از کنار آن عبور کرد چه تغییری در حرکت خود ایجاد کند.
وانگ صراحتاً پذیرفته که صنعت رباتیک در کاربرد عملی مدلهای هوش مصنوعی فیزیکی هنوز عقب است. از نگاه او، مدلهای هوش مصنوعی که وظیفه تصمیمگیری و تعامل ربات با دنیای واقعی را بر عهده دارند، فعلاً بزرگترین گلوگاه برای رسیدن به تولید و استفاده گسترده از رباتهای انساننما هستند.
Unitree در سالهای اخیر با رباتهای چهارپا و انساننمای خود شهرت زیادی پیدا کرده است. ویدیوهای رباتهای این شرکت در حال رقصیدن، اجرای حرکات رزمی و انجام حرکات هماهنگ، بارها در رسانههای چینی و شبکههای اجتماعی مورد توجه قرار گرفتهاند. حالا شرکت تلاش میکند این تصویر نمایشی را به کاربردهای صنعتی واقعی نزدیکتر کند.
با این حال، بخش قابل توجهی از مشتریان یونیتری همچنان دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی هستند؛ موضوعی که نشان میدهد بازار رباتهای انساننما هنوز فاصله زیادی با استفاده گسترده مصرفی دارد.
یک پیشبینی دیگر: سال ۲۰۲۸ میتواند نقطه عطف باشد
وانگ هه، بنیانگذار شرکت رباتیک چینی Galbot، پیشبینی خوشبینانهتری دارد. او معتقد است «لحظه ChatGPT» برای هوش مصنوعی تجسمیافته میتواند تا سال ۲۰۲۸ از راه برسد. تعریف Galbot از این نقطه تقریباً مشخص است: رباتها بتوانند حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد کارهای روزمره را بدون نیاز به آموزش تخصصی برای هر وظیفه انجام دهند.
رسیدن به چنین سطحی البته به دادههای بسیار بیشتری نیاز دارد. ربات برای یادگیری نحوه تعامل با جهان واقعی باید حجم عظیمی از موقعیتهای مختلف را تجربه کند؛ از برداشتن اشیای متفاوت گرفته تا مواجهه با محیطهای شلوغ، نور نامناسب، سطوح غیرقابل پیشبینی و انسانهایی که رفتارشان همیشه قابل پیشبینی نیست.
همین موضوع باعث شده توسعه World Modelها و جمعآوری دادههای مربوط به تعامل ربات با محیط واقعی، به یکی از رقابتهای اصلی شرکتهای فعال در این حوزه تبدیل شود.
چین میخواهد بازار رباتهای انساننما را در اختیار بگیرد
چین در حال حاضر با فاصله زیادی بزرگترین بازیگر بازار رباتهای انساننما محسوب میشود. طبق گزارشی که روز پنجشنبه از سوی یک نهاد صنعتی چینی منتشر شد، این کشور در نیمه نخست سال جاری بیش از ۴۰ هزار ربات انساننما تحویل داده و ۹۷ درصد از محمولههای جهانی این محصولات را به خود اختصاص داده است.
دولت چین سرمایهگذاری گستردهای روی رباتیک انجام داده و این فناوری را بخشی از برنامه خود برای مقابله با پیامدهای کاهش نیروی کار میداند. رباتها میتوانند در آینده در محیطهایی مانند کارخانهها، انبارهای لجستیکی و مشاغل تکراری یا خطرناک جایگزین بخشی از نیروی انسانی شوند.
البته فاصله میان این هدف و واقعیت فعلی هنوز زیاد است. رباتهای انساننما در بسیاری از کاربردها همچنان از نظر سرعت، هزینه و قابلیت اطمینان با نیروی انسانی رقابت نمیکنند. حتی در کارخانههایی که استفاده آزمایشی از این رباتها آغاز شده، بسیاری از وظایف همچنان به نظارت یا مداخله انسان نیاز دارند.
به همین دلیل، موفقیت این صنعت احتمالاً بیش از آنکه به توانایی ربات در راه رفتن یا انجام حرکات نمایشی وابسته باشد، به پیشرفت مغز نرمافزاری آن بستگی خواهد داشت.
رقابت رباتیک حالا بخشی از رقابت فناوری چین و آمریکا است
رقابت بر سر رباتهای انساننما فقط یک رقابت تجاری میان شرکتها نیست. این حوزه به یکی دیگر از میدانهای رقابت فناوری میان چین و آمریکا تبدیل شده است.
در ماه گذشته، کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) واردات آتی برخی رباتهای انساننما و چهارپا ساخت شرکتهای خارجی را با استناد به نگرانیهای امنیت ملی ممنوع کرد؛ تصمیمی که میتواند برای تولیدکنندگان چینی بازار آمریکا را محدودتر کند. در مقابل، شرکتهای چینی حاضر در کنفرانس جهانی ربات در پکن از برنامههای خود برای ورود جدیتر به بازارهای خارجی صحبت کردهاند.
برای یونیتری، عرضه اولیه سهام در شانگهای میتواند منابع مالی بیشتری برای همین رقابت فراهم کند. اما واکنش بازار به سهام شرکت هم یک پیام روشن داشت: سرمایهگذاران به آینده رباتیک امیدوارند، ولی ارزشگذاریهای سنگین الزاماً به معنی آماده بودن فناوری نیست.
اگر پیشبینی مدیرعامل Unitree درست باشد، شاید مهمترین اتفاق بعدی در رباتیک از دل یک موتور قدرتمندتر یا یک مفصل سریعتر بیرون نیاید. ممکن است نقطه عطف واقعی زمانی باشد که ربات برای اولین بار وارد یک خانه ناآشنا شود، به یک دستور ساده گوش کند و واقعاً بفهمد برای انجام آن چه کاری باید بکند.
