زیلوش آخرین اخبار تکنولوژی 
سهام Unitree، یکی از شناختهشدهترین سازندگان رباتهای انساننما و چهارپا در چین، در نخستین روز معاملات خود در بورس شانگهای جهشی کمسابقه را تجربه کرد و تقریباً ۶ برابر قیمت عرضه اولیه شد. این اتفاق فقط یک موفقیت مالی برای یونیتری نیست؛ بازار چین حالا روی صنعتی سرمایهگذاری میکند که پکن آن را یکی از ابزارهای مهم برای مقابله با بحران نیروی کار و رقابت فناوری با آمریکا میداند. با این حال، فاصله میان ارزش بازار این شرکت و میزان استفاده واقعی از رباتهایش، همچنان سؤال بزرگی است.
سهام Unitree در همان روز اول همه را غافلگیر کرد
سهام Unitree در بازار STAR شانگهای معاملات خود را با قیمت عرضه اولیه ۱۵۰.۸ یوان آغاز کرد، اما خیلی زود تا ۱۱۰۰ یوان بالا رفت. قیمت سهم در پایان معاملات صبح به ۸۸۳.۸۷ یوان رسید؛ رقمی که ارزش شرکت را به حدود ۵۰ میلیارد دلار رساند. شدت این رشد زمانی بیشتر به چشم میآید که بدانیم میانگین رشد روز نخست عرضههای اولیه چین در سال جاری حدود ۲۷۹ درصد بوده است.
یونیتری در عرضه اولیه خود حدود ۱۰ درصد از سهامش را فروخت و چیزی نزدیک به ۹۰۰ میلیون دلار سرمایه جذب کرد. بنیانگذار شرکت، وانگ شینگشینگ، نیز همچنان حدود یکپنجم سهام را در اختیار دارد؛ بنابراین جهش قیمت سهام در همان روز نخست، ثروت دفتری او را به بیش از ۱۲ میلیارد دلار رسانده است.
بازار اما فقط به اعداد مالی واکنش نشان نداده است. Unitree طی چند سال گذشته به یکی از نمادهای قابلتشخیص صنعت رباتیک چین تبدیل شده؛ شرکتی که ویدئوهای رباتهایش در حال دویدن، رقصیدن، انجام حرکات رزمی و حرکتهای آکروباتیک بارها در شبکههای اجتماعی دستبهدست شدهاند.
همین تصویر عمومی، بخشی از ارزش یونیتری را ساخته است. مسئله اینجاست که جذابیت یک ربات در نمایشگاه با توانایی آن برای انجام یک کار مفید و تکرارشونده در کارخانه یا محیط تجاری یکی نیست.
Unitree چرا برای سرمایهگذاران چینی اینقدر جذاب است؟
یونیتری در بازاری فعالیت میکند که چین حساب ویژهای روی آن باز کرده است. کشور با کاهش جمعیت در سن کار و افزایش هزینه نیروی انسانی روبهروست و دولت چین امیدوار است رباتها بتوانند بخشی از کمبود نیروی کار را در سالهای آینده جبران کنند.
همزمان، رقابت برای ساخت رباتهای انساننما به یکی از میدانهای تازه رقابت فناوری میان چین و آمریکا تبدیل شده است. Unitree در این میدان رقیبانی مانند Boston Dynamics و Tesla دارد و از معدود شرکتهای این حوزه محسوب میشود که برخلاف بسیاری از استارتاپهای رباتیک، توانسته به سودآوری برسد.
یونیتری پیش از عرضه اولیه هم توجه سرمایهگذاران را به خود جلب کرده بود. عرضه سهام این شرکت بیش از ۸ هزار برابر با تقاضا مواجه شد؛ اتفاقی که نشان میدهد سرمایهگذاران چینی فقط به دنبال یک شرکت رباتیک دیگر نیستند و Unitree را تا حدی بهعنوان یکی از برندگان احتمالی موج بعدی فناوری چین میبینند.
همینجا باید کمی از هیجان فاصله گرفت. بازار سهام معمولاً آینده را زودتر از درآمد واقعی قیمتگذاری میکند. برای یونیتری هم این اتفاق تا حد زیادی رخ داده است.
مشکل بزرگ یونیتری هنوز حل نشده: رباتها واقعاً چقدر کار میکنند؟
با وجود فروش قابلتوجه، بخش زیادی از محصولات Unitree هنوز در اختیار دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی قرار دارند و تعداد رباتهایی که در محیطهای تجاری بهصورت پایدار و اقتصادی کار میکنند، بسیار کمتر است.
این موضوع برای کل صنعت رباتهای انساننما مشکل آشنایی است. در نمایشهای عمومی، یک ربات میتواند در چند دقیقه فوتبال بازی کند، از پله بالا برود یا حرکات نمایشی انجام دهد. اما مشتری صنعتی سؤال متفاوتی دارد: آیا این دستگاه میتواند هشت ساعت در روز، با کمترین دخالت انسان، یک کار مشخص را انجام دهد و هزینه خرید خودش را توجیه کند؟
گزارشهای اخیر از بازار رباتیک چین نیز نشان میدهد این صنعت هنوز درگیر همین آزمون است. شرکتها باید از مرحله نمایش قابلیتهای حرکتی عبور کنند و ثابت کنند رباتهایشان واقعاً بهرهوری ایجاد میکنند. قیمت بالای بسیاری از رباتهای انساننما نیز همچنان یکی از موانع ورود آنها به استفاده گسترده محسوب میشود.
این تفاوت مهمی است. در حال حاضر، داشتن رباتی که بتواند راه برود چندان دشوار نیست؛ ساخت رباتی که بتواند در یک محیط واقعی بدون دردسر کار کند، هنوز مسئله اصلی صنعت است.
آمریکا بازار مهمی را برای مدلهای آینده Unitree بسته است
موفقیت بورسی Unitree در شرایطی اتفاق افتاده که این شرکت با محدودیتهایی در بازار آمریکا نیز روبهروست. کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا در سال ۲۰۲۶ محدودیتهایی را برای تجهیزات رباتیک خارجی اعمال کرده که مدلهای آینده رباتهای انساننما و چهارپای شرکتهایی مانند Unitree را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. استدلال اصلی آمریکا، نگرانیهای امنیت ملی عنوان شده است.
این مسئله برای شرکتی که قصد دارد از بازار داخلی چین فراتر برود، اتفاق کوچکی نیست. آمریکا همچنان یکی از مهمترین بازارهای فناوری، تحقیق و رباتیک جهان است و حذف شدن از آن میتواند مسیر رشد بینالمللی یک شرکت را محدود کند.
پرونده Unitree از جنبه دیگری هم جالب است. رویترز در گزارشی جداگانه نوشته است که برخی از طراحیهای موفق رباتهای چهارپای این شرکت بر مبنای پژوهشهایی شکل گرفتهاند که با بودجه ارتش آمریکا انجام شده و بعد بهصورت عمومی منتشر شده بودند. بنابراین ماجرا بیش از آنکه یک داستان ساده درباره «کپی فناوری» باشد، نمونهای از این واقعیت است که پژوهش عمومی میتواند سالها بعد در کشوری دیگر به یک محصول تجاری در مقیاس بالا تبدیل شود.
پنتاگون نیز در ماه ژوئن Unitree را در فهرست شرکتهای نظامی چین قرار داد و این شرکت را «مشارکتکننده در پایگاه صنعتی دفاعی چین» دانست. Unitree این رباتها را غیرنظامی معرفی کرده است.
Tencent، Alibaba و DeepSeek پشت Unitree هستند
یونیتری تنها به سرمایهگذاران بازار سهام متکی نیست. این شرکت از حمایت و سرمایهگذاری مجموعهای از بزرگترین بازیگران فناوری چین برخوردار است.
Tencent و Alibaba از جمله نامهای مهم در میان حامیان Unitree هستند. DeepSeek نیز در جریان عرضه اولیه حدود ۱۴۰.۸ میلیون یوان، معادل حدود ۲۰.۸ میلیون دلار، در این شرکت سرمایهگذاری کرد و حدود ۲.۳۱ درصد سهام آن را به دست آورد. دو شرکت همچنین قصد دارند در حوزههایی مانند مهندسی مکانیکی، کنترل حرکت و هوش مصنوعی تجسمیافته با یکدیگر همکاری کنند.
این همکاری میتواند از نظر فنی اهمیت بیشتری از خود سرمایهگذاری داشته باشد. یکی از مشکلات اصلی رباتهای انساننما، ساخت بدنه یا مفصلهای حرکتی نیست؛ مسئله اصلی این است که ربات بتواند محیط اطراف خود را درک کند، تصمیم بگیرد و در دنیای فیزیکی دست به عمل بزند.
هوش مصنوعی باید از صفحه نمایش خارج شود و در یک محیط پر از عدم قطعیت تصمیم بگیرد. همین موضوع باعث شده پیوند میان مدلهای هوش مصنوعی و رباتیک، به یکی از مهمترین مسیرهای توسعه نسل آینده AI تبدیل شود.
رقبای Unitree هم برای ورود به بورس آماده میشوند
موفقیت عرضه اولیه یونیتری احتمالاً آخرین رویداد بزرگ مالی صنعت رباتیک چین نخواهد بود. چندین شرکت دیگر نیز برای عرضه سهام آماده میشوند. Deep Robotics و Leju Robotics برای ورود به بازارهای داخلی چین اقدام کردهاند، در حالی که شرکتهایی مانند Mech-Mind Robotics، X Square Robot و AgiBot مسیر هنگکنگ را دنبال میکنند.
اگر این شرکتها بتوانند سرمایه زیادی جذب کنند، رقابت برای تولید انبوه رباتهای انساننما احتمالاً سرعت بیشتری خواهد گرفت. سرمایه بیشتر یعنی کارخانههای بزرگتر، داده بیشتر برای آموزش مدلها و امکان پایین آوردن هزینه تولید.
اما همین موج سرمایهگذاری میتواند فشار بیشتری هم ایجاد کند. وقتی ارزشگذاری شرکتها با سرعتی بسیار بیشتر از درآمد و کاربرد واقعی آنها رشد میکند، بازار دیر یا زود مجبور میشود یک سؤال ساده بپرسد: این رباتها دقیقاً چه کاری انجام میدهند که یک انسان یا یک ماشین تخصصی ارزانتر نمیتواند انجام دهد؟
یونیتری از یک شرکت رباتیک فراتر رفته است
جهش Unitree در بورس شانگهای را نمیتوان صرفاً یک عرضه اولیه موفق دانست. این اتفاق نشانهای از میزان اهمیتی است که چین برای رباتیک، هوش مصنوعی تجسمیافته و اتوماسیون صنعتی قائل شده است.
از طرف دیگر، ارزشگذاری بسیار بالای شرکت در مقابل استفاده تجاری هنوز محدود از محصولاتش، نشان میدهد سرمایهگذاران بخش بزرگی از آینده را امروز خریدهاند. روی کاغذ، Unitree یکی از جذابترین نامهای صنعت رباتیک چین است؛ در دنیای واقعی اما هنوز باید ثابت کند رباتهایش میتوانند از اجرای حرکات نمایشی به انجام کارهای سودآور و مداوم برسند.
این شاید مهمترین آزمون یونیتری در سالهای آینده باشد. اگر این شرکت موفق شود، عرضه اولیه ۱۹ اوت ۲۰۲۶ میتواند بهعنوان یکی از نقاط مهم تاریخ تجاریشدن رباتهای انساننما ثبت شود. اگر نه، جهش ششبرابری روز اول ممکن است بیشتر از آنکه بازتابدهنده ارزش واقعی یک صنعت باشد، نشانهای از هیجان سرمایهگذاران نسبت به آینده رباتیک باشد.
