زیلوش آخرین اخبار تکنولوژی 
آمازون برای تأمین برق یک دیتاسنتر بزرگ در شهرستان پکوس تگزاس روی ساخت یک نیروگاه گاز طبیعی در محل پروژه سرمایهگذاری کرده است؛ نیروگاهی که طبق مجوز صادرشده، میتواند سالانه ۳۳ میلیون تن دیاکسیدکربن منتشر کند و از این نظر در صورت فعالیت با ظرفیت مجاز، به بزرگترین منبع انتشار گازهای گلخانهای در میان نیروگاههای آمریکا تبدیل شود.
ماجرا فقط درباره یک نیروگاه جدید نیست. رشد سریع زیرساختهای موردنیاز برای هوش مصنوعی، شرکتهای فناوری را با یک مسئله قدیمی اما در ابعادی تازه روبهرو کرده: برق این دیتاسنترهای عظیم باید از جایی تأمین شود.
آمازون برای دیتاسنترش نیروگاه اختصاصی میسازد
پروژه موردنظر در شهرستان پکوس ایالت تگزاس قرار دارد؛ منطقهای که در سالهای اخیر به یکی از نقاط مورد توجه برای توسعه زیرساختهای بزرگ انرژی و دیتاسنتر تبدیل شده است.
آمازون قصد دارد برق موردنیاز این دیتاسنتر را از طریق تولید برق در محل تأمین کند. بر اساس مجوز مربوط به نیروگاه، تأسیسات جدید با گاز طبیعی کار خواهد کرد و سقف انتشار مجاز آن به ۳۳ میلیون تن دیاکسیدکربن در سال میرسد.
اگر این میزان انتشار محقق شود، نیروگاه موردنظر از نظر ظرفیت انتشار سالانه دیاکسیدکربن از هر نیروگاه دیگری در آمریکا بیشتر خواهد بود.
این عدد بهتنهایی تصویر نسبتاً روشنی از مقیاس پروژه ارائه میدهد. دیتاسنترهای مدرن دیگر مجموعهای از سرورهای معمولی نیستند که صرفاً به برق یک شبکه شهری متصل باشند. وقتی پای آموزش و اجرای مدلهای بزرگ هوش مصنوعی وسط باشد، مصرف انرژی به یکی از محدودیتهای اصلی توسعه تبدیل میشود.
بیشتر بخوانید: Kimi K3 از محیط آزمایش خارج شد؛ زنگ خطر برای امنیت AI
چرا آمازون سراغ تولید برق در محل رفته است؟
آمازون میگوید دیتاسنتر جدید با استفاده از تولید برق در محل راهاندازی خواهد شد و این روش باعث افزایش هزینه برق برای خانوادههای تگزاسی نمیشود. سخنگوی آمازون در بیانیهای گفته است که این دیتاسنتر با استفاده از منابع جدید تولید برق در محل تأمین خواهد شد و هزینه برق مصرفکنندگان خانوارها را افزایش نخواهد داد.
این استدلال در شرایطی مطرح میشود که توسعه دیتاسنترهای بزرگ در نقاط مختلف آمریکا با مخالفتهای بیشتری روبهرو شده است. یکی از نگرانیهای اصلی، فشار این مراکز روی شبکه برق و احتمال انتقال بخشی از هزینه توسعه زیرساختهای موردنیاز به مصرفکنندگان است. تولید برق در محل میتواند بخشی از این فشار را کاهش دهد، اما یک هزینه دیگر را پررنگتر میکند: انتشار کربن.
رشد هوش مصنوعی، ردپای کربنی آمازون را بزرگتر کرده است
آمازون در سال گذشته افزایش ۱۶ درصدی انتشار کربن خود را گزارش کرد؛ اتفاقی که با تعهد این شرکت برای حذف انتشار کربن تا سال ۲۰۴۰ همخوانی سادهای ندارد.
یکی از عوامل پشت این روند، افزایش سرمایهگذاری آمازون در زیرساختهای هوش مصنوعی و دیتاسنترهاست. مدلهای هوش مصنوعی برای آموزش و ارائه سرویس به کاربران به حجم بسیار زیادی از محاسبات نیاز دارند و همین موضوع باعث شده مصرف برق دیتاسنترها به یکی از نگرانیهای اصلی صنعت فناوری تبدیل شود.
مسئله وقتی پیچیدهتر میشود که این برق از سوختهای فسیلی تأمین شود.
آمازون تنها شرکت فناوری نیست که با چنین انتخابی روبهرو شده است. شرکتهای بزرگ فناوری و ارائهدهندگان زیرساخت AI در آمریکا برای پاسخ دادن به تقاضای رو به رشد برق، به سراغ پروژههای جدید گاز طبیعی رفتهاند. دلیلش هم مشخص است: نیروگاههای گازی میتوانند برق پایدار موردنیاز دیتاسنترها را در مقیاس بالا تأمین کنند.
برای دیتاسنترهایی که قرار است شبانهروز کار کنند، این موضوع اهمیت زیادی دارد. انرژی خورشیدی و بادی پاکتر هستند، اما تولیدشان به شرایط آبوهوایی وابسته است و برای تأمین مداوم برق به ذخیرهسازی یا منابع پشتیبان نیاز دارند.
بیشتر بخوانید: اتصال Qwen علیبابا به Siri و مک؛ برنامه جدید اپل در چین
تعهد اقلیمی آمازون زیر فشار AI قرار گرفته است
آمازون در سال ۲۰۱۹ همراه با چند شرکت دیگر تعهدی را برای رسیدن به انتشار خالص صفر کربن تا سال ۲۰۴۰ مطرح کرد.
اما شرایط صنعت فناوری از آن زمان تغییر کرده است. انفجار هوش مصنوعی باعث شده شرکتها در مدت کوتاهی به ظرفیت محاسباتی بسیار بیشتری نیاز داشته باشند. ساخت دیتاسنترهای جدید، افزایش تعداد GPUها و توسعه زیرساخت شبکه، همه به انرژی بیشتری احتیاج دارند.
سخنگوی آمازون در واکنش به انتقادها گفته است: «دنیا اکنون با زمانی که تعهد اقلیمی را بنیان گذاشتیم متفاوت است.» او در عین حال تأکید کرده که تعهد شرکت تغییر نکرده است.
همین دو جمله، شاید بخش اصلی تناقض موجود را نشان دهند.
آمازون همچنان میتواند بر تعهد خود به کاهش انتشار کربن تأکید کند، اما همزمان اگر برای پاسخ به تقاضای AI به نیروگاههای بزرگ گاز طبیعی وابسته شود، رسیدن به آن هدف سختتر خواهد شد.
دیتاسنترهای AI حالا یک مسئله انرژی هم هستند
تا چند سال پیش، بحث درباره هوش مصنوعی بیشتر حول قدرت پردازشی، تراشه و سرعت مدلها میچرخید. حالا انرژی به یکی از مهمترین محدودیتهای رشد این صنعت تبدیل شده است.
هر دیتاسنتر جدید فقط به ساختمان و سرور نیاز ندارد. شبکه برق، نیروگاه، خطوط انتقال، سیستمهای خنککننده و منابع پشتیبان هم باید متناسب با آن توسعه پیدا کنند.
پروژه تگزاس آمازون نمونهای از همین تغییر است. شرکتی که میخواهد ظرفیت هوش مصنوعی خود را افزایش دهد، در عمل مجبور شده بخشی از زیرساخت تولید برق موردنیازش را هم وارد پروژه کند.
این اتفاق یک سؤال جدی را پیش میکشد: اگر تقاضای برق دیتاسنترهای AI با همین سرعت ادامه پیدا کند، شرکتهای فناوری تا چه اندازه میتوانند رشد هوش مصنوعی را از افزایش مصرف سوختهای فسیلی جدا کنند؟
پاسخ به این سؤال احتمالاً برای آمازون و سایر غولهای فناوری، به اندازه خود پیشرفت مدلهای هوش مصنوعی اهمیت خواهد داشت.
