زیلوش آخرین اخبار تکنولوژی 
اسپیسایکس قصد دارد یکی از بزرگترین زیرساختهای فضایی تاریخ شرکتهای خصوصی را در سواحل لوئیزیانا ایجاد کند؛ مجموعهای عظیم که با سرمایهگذاری حداقل ۱۰۰ میلیارد دلار ساخته خواهد شد و قرار است به یکی از پایگاههای اصلی پرتاب استارشیپ تبدیل شود. طبق برنامه فعلی، عملیات ساخت Starbase Louisiana از سال ۲۰۲۷ آغاز میشود و نخستین پرتاب استارشیپ از این مجموعه برای سال ۲۰۲۹ هدفگذاری شده است.
Starbase Louisiana قرار است چه چیزی باشد؟
پایگاه جدید اسپیسایکس در منطقه ورمیلیون (Vermilion Parish)، در نزدیکی Pecan Island در جنوب لوئیزیانا ساخته میشود. این محدوده حدود ۱۲۵ هزار هکتار وسعت دارد و زمینی را در بر میگیرد که پیشتر در اختیار اکسون بوده است.
اسپیسایکس نام این پروژه را Starbase Louisiana گذاشته؛ نامی که از همان ابتدا نشان میدهد قرار نیست با یک سایت پرتاب معمولی روبهرو باشیم. طرح فعلی شامل پنج مجموعه پرتاب است که هرکدام دو سکوی پرتاب خواهند داشت. در کنار این بخش، تأسیسات تولید و ذخیره سوخت، نیروگاه، ساختمانهای پردازش موشک، زیرساخت حملونقل دریایی و محل اقامت کارکنان نیز ساخته خواهد شد.
هدف شرکت، ایجاد پایگاهی است که تا حد زیادی بتواند عملیات خود را درون مجموعه پیش ببرد و وابستگی کمتری به زیرساختهای بیرونی داشته باشد. در نقشه اولیه حتی مواردی مانند تولید پیشران متان، تولید برق، دسترسی عمیق دریایی، پردازش وسایل پرتاب و ساخت فرودگاه هم دیده شده است.
در صورت اجرای کامل برنامه، این مجموعه باید توان پشتیبانی از هزاران پرتاب در سال را داشته باشد. چنین ظرفیتی نشان میدهد اسپیسایکس از همین حالا به آیندهای فکر میکند که در آن پرتابهای فضایی نه بهصورت محدود، بلکه با نرخ بسیار بالایی انجام میشوند.
نخستین پرتاب استارشیپ از لوئیزیانا چه زمانی انجام میشود؟
اسپیسایکس اعلام کرده که ساخت تأسیسات از سال ۲۰۲۷ شروع خواهد شد و نخستین پرتاب استارشیپ از این پایگاه میتواند در سال ۲۰۲۹ انجام شود. اداره توسعه اقتصادی لوئیزیانا در برنامه رسمی خود زمانبندی محتاطانهتری ارائه کرده و گفته است ساختوساز باید تا پایان ۲۰۲۷ آغاز شود و «عملیات اولیه» احتمالاً از سال ۲۰۳۰ به بعد شکل خواهد گرفت.
اختلاف میان این دو زمانبندی چندان عجیب نیست. ساخت پایگاهی در چنین ابعادی، آن هم در یک منطقه ساحلی وسیع، پروژهای چندساله است. آمادهسازی یک سایت برای پرتاب موشک نیز فقط به ساخت سکو و برج محدود نمیشود و مجموعهای از زیرساختهای سوخت، حملونقل، ایمنی، پردازش و پشتیبانی باید همزمان آماده شوند.
با این حال، چالش اصلی شاید جای دیگری باشد: خود استارشیپ هنوز به مرحلهای نرسیده که بتواند تمام ظرفیت مورد انتظار از این پایگاه را عملیاتی کند.
استارشیپ هنوز تا بهرهبرداری گسترده فاصله دارد
استارشیپ در آزمایش سیزدهم خود در ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶ توانست پرواز را با موفقیت آغاز کند و برای نخستین بار ۲۰ ماهواره آزمایشی Starlink V3 را در جریان مأموریت مستقر کند. بخش بالایی موشک نیز پس از ورود دوباره به جو در اقیانوس هند فرود آمد، اما بوستر Super Heavy در مرحله فرود نتوانست مأموریت را آنطور که انتظار میرفت به پایان برساند.
آزمایش چهاردهم اکنون در آستانه انجام قرار دارد و میتواند یکی از مراحل مهم بعدی در توسعه استارشیپ باشد. این مأموریت قرار است به آزمایش قابلیتهای مداری و استفاده مجدد از سامانه کمک کند و در صورت موفقیت، اسپیسایکس را یک گام دیگر به هدف نهایی نزدیکتر خواهد کرد.
استارشیپ از ابتدا برای استفاده مجدد سریع از هر دو بخش خود طراحی شده است؛ هم Super Heavy و هم مرحله بالایی Starship باید بتوانند پس از بازگشت دوباره به پرواز درآیند. اسپیسایکس تا امروز موفق شده بوستر را با استفاده از بازوهای مکانیکی برج پرتاب بگیرد، اما گرفتن بخش بالایی با همین روش هنوز به یک قابلیت عملیاتی و تکرارپذیر تبدیل نشده است.
این مسئله اهمیت زیادی دارد. برای رسیدن به هزاران پرتاب در سال، فقط بازگرداندن موشک کافی نیست. استارشیپ باید بتواند پس از فرود، بازرسی و آمادهسازی شود و در فاصلهای کوتاه دوباره به سکوی پرتاب برگردد.
چرا استارشیپ برای آینده اسپیسایکس اینقدر مهم است؟
یکی از پاسخهای اصلی را باید در Starlink جستوجو کرد. استارشیپ قرار است نقش مهمی در پرتاب نسلهای بعدی ماهوارههای استارلینک داشته باشد. ظرفیت حمل بالاتر این موشک میتواند به اسپیسایکس اجازه دهد تعداد بسیار بیشتری ماهواره را در هر مأموریت به مدار برساند و با هزینه پایینتری شبکه خود را توسعه دهد.
اسپیسایکس در برنامههای آینده خود حساب ویژهای روی ترکیب ظرفیت حمل بالا و استفاده مجدد سریع باز کرده است؛ مدلی که در صورت موفقیت میتواند هزینه هر پرتاب را به شکل قابلتوجهی کاهش دهد. این شرکت حتی از ایده استقرار زیرساختهای پردازش هوش مصنوعی در مدار با استفاده از استارشیپ صحبت کرده است.
اهمیت استارشیپ به حدی افزایش یافته که ایلان ماسک گفته در صورت رسیدن این سامانه به نرخ پرتاب موردنظر، موشکهای فالکون در نهایت کنار گذاشته خواهند شد.
البته این تصمیم بدون ریسک نیست. Falcon 9 و Falcon Heavy سالهاست بخش مهمی از عملیات پرتاب اسپیسایکس را بر عهده دارند و از نظر عملیاتی به بلوغ بالایی رسیدهاند؛ در حالی که استارشیپ هنوز در مرحله توسعه و آزمایش قرار دارد.
در واقع، نکته جالب این پروژه همینجاست: اسپیسایکس در حال ساخت زیرساخت نسل بعدی خود پیش از آن است که فناوری اصلی این نسل به بلوغ کامل برسد. اگر استارشیپ طبق برنامه پیش برود، این تصمیم میتواند یک حرکت بلندمدت و حسابشده باشد. اما طولانی شدن روند توسعه موشک، ریسک اقتصادی پروژه لوئیزیانا را هم به همان نسبت افزایش میدهد.
بیش از ۳ هزار شغل مستقیم در لوئیزیانا ایجاد میشود
پروژه جدید اسپیسایکس برای لوئیزیانا فقط یک طرح فضایی نیست و میتواند اثر اقتصادی گستردهای بر منطقه داشته باشد.
بر اساس اعلام اداره توسعه اقتصادی لوئیزیانا، این پروژه در یک دوره ۱۰ ساله بیش از ۳ هزار شغل مستقیم ایجاد خواهد کرد. میانگین حقوق سالانه این مشاغل حدود ۹۲ هزار و ۶۰۰ دلار برآورد شده است. در دوره اوج ساختوساز نیز تعداد مشاغل ساختمانی میتواند از ۳۴ هزار مورد فراتر برود.
دولت ایالتی همچنین انتظار دارد بیش از ۸ هزار شغل غیرمستقیم در نتیجه این پروژه ایجاد شود.
چنین سرمایهگذاریای میتواند فراتر از خود پایگاه اثر بگذارد. شرکتهای پیمانکاری، تأمینکنندگان تجهیزات، خدمات فنی، حملونقل و حتی بازار مسکن منطقه احتمالاً با افزایش فعالیت اقتصادی روبهرو خواهند شد.
آیا لوئیزیانا صاحب یک «شهر فضایی» میشود؟
اسپیسایکس در جنوب تگزاس نشان داده که برنامهاش برای ساخت پایگاههای پرتاب به ایجاد چند سکوی موشک محدود نمیشود. مجموعه Starbase در تگزاس بهتدریج زیرساختهای یک جامعه کوچک را هم در خود جای داده و توسعه آن تنها به بخشهای مرتبط با پرتاب محدود نمانده است.
حالا این احتمال وجود دارد که الگویی مشابه در لوئیزیانا نیز شکل بگیرد. وجود محل اقامت کارکنان و خانوادههای آنها، زیرساخت حملونقل دریایی، فرودگاه، تأسیسات تولید سوخت و نیروگاه داخلی، تصویری بسیار بزرگتر از یک مرکز پرتاب سنتی ارائه میدهد. اگر همه این بخشها طبق برنامه ساخته شوند، Starbase Louisiana بیشتر شبیه یک شهرک صنعتی فضایی خواهد بود تا یک پایگاه معمول موشکی.
محیطزیست؛ یکی از جدیترین چالشهای پروژه
موقعیت جغرافیایی منطقه برای اسپیسایکس مزیتهایی دارد، اما همزمان حساسیت محیطزیستی بالایی ایجاد میکند. بخش قابلتوجهی از این محدوده را تالابها و زیستبومهای ساحلی تشکیل میدهند؛ به همین دلیل پروژه از همان ابتدا با توجه گروههای محیطزیستی روبهرو شده است.
اسپیسایکس اعلام کرده پیش از آغاز توسعه، با نهادهای ایالتی و فدرال، از جمله اداره حیاتوحش و شیلات لوئیزیانا، همکاری خواهد کرد تا اثرات پروژه بر حیاتوحش، ماهیگیری و زیستگاههای ساحلی کاهش پیدا کند.
این شرکت همچنین وعده داده در طرحهای حفاظت و احیای سواحل لوئیزیانا مشارکت داشته باشد؛ از جمله پروژههایی که هدفشان کاهش انرژی امواج و مقابله با فرسایش خط ساحلی است.
با این حال، تجربه Starbase در تگزاس باعث میشود نتوان این بخش از پروژه را نادیده گرفت. توسعه آن مجموعه طی سالهای گذشته با انتقادهای محیطزیستی و نگرانیهایی درباره ایمنی همراه بوده است. بنابراین، پایگاه جدید اسپیسایکس در لوئیزیانا باید نشان دهد که آیا این شرکت میتواند پروژهای با چنین مقیاسی را با ملاحظات محیطزیستی و ایمنی بیشتری پیش ببرد یا نه.
بزرگترین شرط برای پروژه ۱۰۰ میلیارد دلاری اسپیسایکس
Starbase Louisiana روی کاغذ یکی از جاهطلبانهترین پروژههایی است که یک شرکت خصوصی در صنعت فضایی دنبال کرده است. با این حال، ارزش واقعی آن را نه اندازه زمین و تعداد سکوها، بلکه عملکرد استارشیپ تعیین خواهد کرد.
اسپیسایکس در لوئیزیانا زیرساختی را برای آینده میسازد؛ آیندهای که در آن استارشیپ باید بتواند با سرعت بالا، دفعات زیاد و هزینه پایین پرتاب شود. این همان چیزی نیست که موشک در شرایط فعلی قادر به انجام آن باشد.
اگر استارشیپ بتواند وعده استفاده مجدد سریع و افزایش چشمگیر نرخ پرتاب را محقق کند، Starbase Louisiana میتواند به یکی از مهمترین پایگاههای پرتاب جهان تبدیل شود؛ مرکزی که فقط برای مأموریتهای فضایی ساخته نشده، بلکه بخشی از زیرساخت اصلی اسپیسایکس برای دهه آینده خواهد بود.
اما اگر توسعه استارشیپ بیشتر از برنامه فعلی طول بکشد، مسئله به شکل دیگری دیده خواهد شد: پروژهای با سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیارد دلاری که زیرساخت آن از فناوری اصلیاش جلو زده است.
